تنگ چوگان و نقشبرجستههای ساسانی کجاست؟
تنگ چوگان و نقشبرجستههای ساسانی در استان فارس، شهرستان کازرون و در نزدیکی شهر باستانی بیشاپور قرار دارند. این تنگه در کنار رود شاپور واقع شده و حدود ۲۳ کیلومتر با کازرون فاصله دارد. در دو سوی تنگ چوگان، شش نقشبرجسته سنگی از دوره ساسانی باقی مانده که مهمترین آنها به شاپور اول، بهرام اول و بهرام دوم مربوط هستند. این مجموعه در سال ۲۰۱۸ در قالب «چشمانداز باستانشناسی ساسانی فارس» در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
تنگ چوگان یکی از مهمترین محوطههای تاریخی استان فارس است؛ جایی که طبیعت کوهستانی زاگرس، رودخانه شاپور، شهر باستانی بیشاپور و هنر سنگتراشی ساسانی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. اگرچه بسیاری از گردشگران این منطقه را فقط با نقشبرجسته شاپور اول و اسارت والرین میشناسند، اما در واقع با مجموعهای از شش نقشبرجسته روبهرو هستیم که بخش مهمی از تاریخ سیاسی و هنری ساسانیان را روایت میکنند.
در ادامه، موقعیت دقیق تنگ چوگان، تاریخچه بیشاپور، داستان نقشبرجستهها، شاپور اول، والرین، بهرام اول و دوم، ارتباط تنگه با غار شاپور و وضعیت ثبت جهانی آن را بررسی میکنیم.
تنگ چوگان کجاست؟
تنگ چوگان در استان فارس، شهرستان کازرون و در نزدیکی شهر باستانی بیشاپور قرار دارد.
این تنگه در مجاورت رود شاپور شکل گرفته و در منطقهای کوهستانی و سرسبز قرار دارد. شهر باستانی بیشاپور در نزدیکی دهانه تنگه واقع شده و نقشبرجستههای ساسانی روی دیوارههای صخرهای دو سوی رودخانه تراشیده شدهاند. منابع تخصصی ایرانیکا نیز از وجود شش نقشبرجسته سلطنتی در صخرههای اطراف تنگ چوگان یاد میکنند.
از نظر مسیر گردشگری، تنگ چوگان در فاصله حدود ۲۳ کیلومتری کازرون قرار گرفته و در محدودهای قرار دارد که بازدیدکننده میتواند چند اثر تاریخی مهم را در یک سفر ببیند.
بنابراین اگر کاربر در گوگل عبارت «تنگ چوگان کجاست؟» را جستوجو کند، پاسخ کوتاه و دقیق این است:
تنگ چوگان در نزدیکی بیشاپور، شهرستان کازرون، استان فارس و در کنار رود شاپور قرار دارد.
تنگ چوگان چرا معروف است؟
شهرت اصلی تنگ چوگان به شش نقشبرجسته ساسانی مربوط میشود.
ساسانیان از نقشبرجستههای سنگی برای نمایش قدرت سیاسی، پیروزیهای نظامی، مراسم تاجگذاری و مشروعیت پادشاهی استفاده میکردند. ایرانیکا نقشبرجستههای ساسانی را از مهمترین منابع شناخت دولت، جامعه و مذهب ساسانی میداند.
در تنگ چوگان این هنر در مقیاسی بسیار بزرگ دیده میشود. برخی از نقشها دارای تعداد زیادی پیکره انسانی و حیوانی هستند و صحنههایی مانند پیروزی شاه، اسیران جنگی، بزرگان دربار و مراسم اعطای حلقه پادشاهی را به تصویر میکشند.
این مجموعه در واقع مانند یک کتاب سنگی از تاریخ ساسانیان است؛ کتابی که به جای کاغذ، روی دیواره کوه نوشته شده است.
چند نقشبرجسته در تنگ چوگان وجود دارد؟
در تنگ چوگان شش نقشبرجسته ساسانی وجود دارد.
این شش اثر در دو سوی رود شاپور قرار گرفتهاند و متعلق به چند پادشاه ساسانی هستند. مهمترین فرمانروایانی که در این نقشها دیده میشوند عبارتاند از:
- شاپور اول
- بهرام اول
- بهرام دوم
ایرانیکا نیز تأکید میکند که شش نقشبرجسته در دره مجاور شهر بیشاپور تراشیده شدهاند و سه مورد از آنها به شاپور اول مربوط هستند.
به همین دلیل، تنگ چوگان یکی از مهمترین مجموعههای نقشبرجسته ساسانی در ایران به شمار میرود.
نقشبرجستههای تنگ چوگان مربوط به چه دورهای هستند؟
نقشبرجستههای تنگ چوگان عمدتاً به سده سوم میلادی و دوره ساسانیان تعلق دارند.
بیشاپور در زمان شاپور اول ساسانی ساخته شد و این شهر یکی از مراکز مهم حکومت ساسانی در فارس بود. ایرانیکا بیشاپور را از مهمترین اقامتگاههای ساسانی معرفی میکند و نقشبرجستههای تنگ چوگان را بخشی از مجموعه یادمانی این شهر میداند.
شاپور اول از پادشاهان مهم ساسانی بود و در دوران او جنگهای بزرگی میان ایران ساسانی و امپراتوری روم رخ داد.
همین جنگها موضوع بخش مهمی از نقشبرجستههای تنگ چوگان را تشکیل میدهند.
شاپور اول چه ارتباطی با تنگ چوگان دارد؟
شاپور اول یکی از مهمترین شخصیتهای تاریخی مرتبط با تنگ چوگان و بیشاپور است.
او پس از اردشیر بابکان به قدرت رسید و در دوره حکومت خود قلمرو ساسانیان را تثبیت و گسترش داد. شهر بیشاپور نیز به فرمان او ساخته شد و مجموعهای از بناهای مهم در آن شکل گرفت.
ایرانیکا بیشاپور را شهری میداند که شاپور اول آن را بنیان گذاشت و در کنار آن، در تنگ چوگان نیز نقشبرجستههای سلطنتی ایجاد شد.
بنابراین ارتباط میان شهر و نقشبرجستهها کاملاً اتفاقی نیست.
بیشاپور مرکز شهری و حکومتی بود و تنگ چوگان فضای یادمانی و نمایشی آن را تکمیل میکرد.
نقشبرجسته پیروزی شاپور اول بر رومیان
یکی از مشهورترین آثار تنگ چوگان، نقشبرجستهای است که شاپور اول را پیروز بر رومیان نشان میدهد.
در این نقش، پادشاه ساسانی سوار بر اسب دیده میشود و چند شخصیت رومی در برابر او قرار گرفتهاند. پژوهشگران معمولاً سه شخصیت رومی را با سه امپراتور مرتبط میدانند:
- گوردیان سوم
- فیلیپ عرب
- والرین
بر اساس تفسیر رایج، شخصیت مرده زیر اسب شاپور به گوردیان سوم، شخصیت زانو زده به فیلیپ عرب و شخصیت ایستادهای که در برابر شاپور قرار گرفته به والرین نسبت داده میشود. ایرانیکا نیز این شناسایی را دیدگاهی پذیرفتهشده در میان بسیاری از پژوهشگران معرفی میکند.
این نقشبرجسته در واقع یک تصویر تبلیغاتی عظیم از قدرت شاهنشاهی ساسانی است.
والرین در نقشبرجسته تنگ چوگان
یکی از مشهورترین اتفاقات تاریخ جنگهای ایران و روم، اسارت والرین، امپراتور روم، به دست شاپور اول است.
والرین در سال ۲۶۰ میلادی در جریان جنگ با ساسانیان اسیر شد. نقشبرجستههای شاپور در بیشاپور و دیگر نقاط ایران از مهمترین شواهد تصویری این رویداد هستند.
در نقشبرجسته تنگ چوگان، والرین معمولاً همان شخصیت رومیای دانسته میشود که در برابر اسب شاپور قرار دارد.
این تصویر از نظر تاریخی بسیار مهم است، زیرا شکست یک امپراتور روم در برابر پادشاه ایران را به شکلی نمادین و عمومی نمایش میدهد.
به همین دلیل، نقشبرجسته شاپور در تنگ چوگان تنها یک اثر هنری نیست؛ بلکه بیانیه سیاسی سنگی ساسانیان درباره قدرت خود در برابر روم نیز محسوب میشود.
آیا گوردیانوس سوم در تنگ چوگان کشته شد؟
در تفسیر رایج نقشبرجسته، پیکرهای که زیر پای اسب شاپور قرار گرفته به گوردیان سوم نسبت داده میشود.
اما باید میان تصویر هنری و واقعیت تاریخی تفاوت قائل شد.
ایرانیکا اشاره میکند که این شناسایی در میان بسیاری از پژوهشگران پذیرفته شده است، اما درباره جزئیات مرگ گوردیانوس بحثهای تاریخی وجود دارد. بنابراین بهتر است در یک مقاله علمی نگوییم نقشبرجسته «قطعاً» صحنه مرگ گوردیانوس را ثبت کرده است؛ بلکه بگوییم در تفسیر رایج، پیکره زیر اسب به گوردیانوس سوم نسبت داده میشود.
این دقت در بیان، به اعتبار تاریخی مقاله کمک میکند.
نقشبرجستههای تنگ چوگان چه داستانی را روایت میکنند؟
هر یک از نقشها داستان متفاوتی دارد، اما موضوع کلی آنها به چند محور بازمیگردد:
پیروزی نظامی
شاپور اول در چند نقش به عنوان پادشاه پیروز و فرمانروای قدرتمند ظاهر میشود.
اسیران و دشمنان
در برخی صحنهها، اسیران، سربازان و افراد شکستخورده دیده میشوند.
تاجگذاری و مشروعیت
در بعضی نقشها شاه حلقه فرمانروایی را از ایزد دریافت میکند.
قدرت پادشاه
اندازه بزرگ پیکره شاه و جایگاه مرکزی او در ترکیببندی، موقعیت برتر فرمانروا را نشان میدهد.
روابط خارجی
در نقشهای مربوط به دوره بهرام دوم، هیئتها و نمایندگان اقوام مختلف نیز دیده میشوند.
به همین دلیل، تنگ چوگان را میتوان مجموعهای دانست که تاریخ سیاسی، هنر رسمی و ایدئولوژی پادشاهی ساسانی را همزمان نمایش میدهد.
نقشبرجسته بهرام اول در تنگ چوگان
یکی دیگر از پادشاهانی که در تنگ چوگان حضور دارد، بهرام اول است.
یکی از نقشهای تنگ چوگان صحنهای از اعطای حلقه فرمانروایی به پادشاه را نشان میدهد. در هنر ساسانی، چنین صحنههایی اهمیت سیاسی و مذهبی زیادی داشتند.
پادشاه در این تصاویر تنها یک فرمانده نظامی نیست؛ بلکه فرمانروایی مشروع معرفی میشود که قدرت پادشاهی خود را از جایگاهی الهی دریافت میکند.
ایرانیکا در بررسی هنر ساسانی، نقشهای اعطای فرمانروایی را یکی از گونههای مهم نقشبرجستههای سلطنتی معرفی میکند.
نقشبرجستههای بهرام دوم در تنگ چوگان
بهرام دوم نیز یکی از پادشاهان ساسانی است که نقش او در تنگ چوگان دیده میشود.
در یکی از مشهورترین نقشهای مرتبط با او، شاه سوار بر اسب به تصویر کشیده شده و گروهی از افراد در برابر او قرار دارند. این نقش از نظر تعداد پیکرهها و جزئیات یکی از چشمگیرترین آثار تنگ چوگان است.
موضوع نقش بهرام دوم معمولاً به پیروزی شاه و دریافت پیشکش از هیئتهای خارجی تفسیر میشود.
این اثر نشان میدهد که نقشبرجستههای تنگ چوگان فقط برای ثبت جنگهای ایران و روم ساخته نشدهاند؛ بلکه برای نمایش گستره قدرت و روابط سیاسی شاهنشاهی ساسانی نیز استفاده میشدند.
چرا نقشبرجستههای تنگ چوگان در کنار رودخانه ساخته شدند؟
انتخاب مکان برای ساخت این آثار احتمالاً تصادفی نبوده است.
تنگ چوگان در کنار رود شاپور قرار دارد و در مجاورت شهر بیشاپور واقع شده است. این موقعیت طبیعی باعث شده نقشها در یک فضای بسیار چشمگیر قرار بگیرند.
از یک طرف، صخرههای بلند امکان ایجاد حجاریهای بزرگ را فراهم میکردند و از طرف دیگر، قرار گرفتن در مسیر ارتباطی و در کنار شهر شاهی باعث میشد این آثار در منظر طبیعی و فرهنگی بیشاپور دیده شوند.
یونسکو نیز در پرونده ثبت جهانی چشمانداز باستانشناسی ساسانی فارس بر ارتباط میان آثار معماری، نقشبرجستهها، رودخانهها، کوهستان و توپوگرافی طبیعی منطقه تأکید کرده است.
در واقع، کوه و رودخانه بخشی از معماری تاریخی تنگ چوگان هستند.
بیشاپور چه ارتباطی با تنگ چوگان دارد؟
تنگ چوگان را نمیتوان جدا از شهر باستانی بیشاپور بررسی کرد.
بیشاپور یکی از شهرهای مهم ساسانی بود که به دستور شاپور اول ساخته شد. در این شهر بقایای بناهای سلطنتی، مذهبی و شهری دیده میشود و در نزدیکی آن، تنگ چوگان با نقشبرجستههای سلطنتی قرار گرفته است.
ایرانیکا بیشاپور را یکی از باشکوهترین اقامتگاههای ساسانی توصیف کرده و به وجود پل، بناهای سلطنتی، غار و مجموعه نقشبرجستههای سنگی در پیرامون آن اشاره میکند.
به همین دلیل، اگر به تنگ چوگان سفر میکنید، بازدید از شهر باستانی بیشاپور را نباید از برنامه حذف کنید.
این دو مکان در کنار یکدیگر داستان کاملتری از قدرت ساسانی در فارس ارائه میکنند.
غار شاپور کجاست و چه ارتباطی با تنگ چوگان دارد؟
در نزدیکی تنگ چوگان و بیشاپور، غار شاپور قرار دارد؛ غاری که درون آن مجسمه عظیم شاپور اول قرار گرفته است.
ایرانیکا گزارش میکند که در غاری بالای تنگه، مجسمه عظیم شاپور قرار دارد و بیشاپور و آثار پیرامون آن مجموعهای مرتبط با یادمانهای دوره شاپور را تشکیل میدهند.
غار شاپور از نظر تاریخی و گردشگری مکمل تنگ چوگان است، اما نباید آن را یکی از شش نقشبرجسته تنگه دانست.
در واقع با سه جاذبه تاریخی مرتبط روبهرو هستیم:
شهر باستانی بیشاپور + نقشبرجستههای تنگ چوگان + غار و مجسمه شاپور
ترکیب این سه مکان، یکی از جذابترین مسیرهای گردشگری تاریخی استان فارس را شکل میدهد.
تنگ چوگان در فهرست میراث جهانی یونسکو است؟
بله، اما با یک نکته مهم.
تنگ چوگان به صورت یک اثر مستقل با عنوان جداگانه در فهرست میراث جهانی ثبت نشده است؛ بلکه نقشبرجستههای تنگ چوگان در مجموعهای با عنوان «چشمانداز باستانشناسی ساسانی منطقه فارس» قرار گرفتهاند که در سال ۲۰۱۸ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
این پرونده شامل هشت مؤلفه باستانشناسی در سه منطقه فیروزآباد، بیشاپور و سروستان است. بخش بیشاپور نیز شامل شهر باستانی بیشاپور و غار شاپور است.
ثبت جهانی این مجموعه نشان میدهد اهمیت تنگ چوگان فقط به گردشگری داخلی محدود نیست و در مقیاس جهانی نیز بخشی از میراث تمدن ساسانی محسوب میشود.
چرا یونسکو تنگ چوگان را مهم میداند؟
یونسکو در پرونده چشمانداز باستانشناسی ساسانی فارس به چند ویژگی مهم این مجموعه اشاره میکند.
یکی از آنها تأثیر سنتهای هنری و معماری هخامنشی و اشکانی بر هنر ساسانی است.
دوم، تأثیر ارتباط میان ایران و روم بر معماری و هنر ساسانی، بهویژه در بیشاپور است.
سوم، اهمیت این آثار برای شناخت تمدن ساسانی اولیه و ارتباط میان قدرت سیاسی و آیین زرتشتی.
چهارم، استفاده هوشمندانه از کوهستان، دشت و رودخانه برای شکلدادن به مراکز شهری و فرهنگی ساسانی است.
در نتیجه، ارزش تنگ چوگان فقط به چند تصویر روی سنگ محدود نمیشود؛ بلکه کل منظر طبیعی و تاریخی اطراف آن بخشی از اهمیت اثر است.
تنگ چوگان چه چیزی درباره هنر ساسانی به ما میگوید؟
نقشبرجستههای تنگ چوگان نمونه بسیار خوبی از هنر رسمی دوره ساسانی هستند.
در این هنر، پادشاه معمولاً بزرگتر، مرکزیتر و قدرتمندتر از سایر شخصیتها نمایش داده میشود. لباس، تاج، اسب، سلاح و حتی حالت بدن افراد نیز با دقت تراشیده شدهاند.
از سوی دیگر، جزئیات موجود در نقشها اطلاعات ارزشمندی درباره پوشش، تجهیزات نظامی، اسبها، دربار و ساختار اجتماعی دوره ساسانی فراهم میکنند.
ایرانیکا نیز تأکید میکند که نقشبرجستههای ساسانی از نظر مطالعه تحول سبک هنری، زمانشناسی و شناخت دولت و جامعه ساسانی اهمیت ویژهای دارند.
بنابراین این آثار را میتوان همزمان منبع تاریخی، اثر هنری و سند سیاسی دانست.
آیا نقشبرجستههای تنگ چوگان شبیه نقش رستم هستند؟
از نظر کلی، بله؛ اما تفاوتهای مهمی هم وجود دارد.
در نقش رستم نیز نقشبرجستههای سلطنتی ساسانی دیده میشوند و پادشاهان برای نمایش پیروزی یا مشروعیت خود از صخره استفاده کردهاند.
تنگ چوگان نیز همین سنت را ادامه میدهد.
با این حال، نقشهای تنگ چوگان در برخی موارد بسیار بزرگ و شلوغ هستند و تعداد زیادی پیکره را در یک صحنه جای دادهاند. ایرانیکا نیز تنگ چوگان را در کنار نقش رستم و دیگر مراکز مهم نقشبرجسته ساسانی بررسی میکند.
بنابراین اگر نقش رستم را دیده باشید، بازدید از تنگ چوگان میتواند تصویر کاملتری از تحول هنر سنگتراشی ساسانی به شما بدهد.
بهترین زمان بازدید از تنگ چوگان چه زمانی است؟
تنگ چوگان در منطقه کازرون قرار دارد و بخشی از بازدید در فضای باز انجام میشود.
به طور کلی، پاییز، زمستان و اوایل بهار برای سفر به منطقه مناسبتر از تابستانهای گرم فارس هستند.
برای عکاسی از نقشبرجستهها نیز نور صبح یا اواخر بعدازظهر میتواند به خواناتر شدن برجستگیهای سنگ کمک کند؛ بهخصوص در بخشهایی که فرسایش باعث شده جزئیات نقشها کمتر دیده شوند.
البته پیش از سفر باید شرایط آبوهوایی، مسیر دسترسی و وضعیت بازدید از محوطه را بررسی کرد.
برای بازدید از تنگ چوگان چقدر زمان لازم است؟
اگر فقط قصد دیدن نقشبرجستهها را داشته باشید، زمان زیادی نیاز ندارید؛ اما پیشنهاد میشود بازدید را محدود به نقشها نکنید.
یک برنامه کاملتر میتواند شامل این بخشها باشد:
- تنگ چوگان و شش نقشبرجسته
- شهر باستانی بیشاپور
- آثار معماری و مذهبی بیشاپور
- غار شاپور
- رود شاپور و چشمانداز طبیعی منطقه
در این حالت بهتر است برای بازدید، زمان بیشتری در نظر بگیرید.
مسیر دسترسی به تنگ چوگان چگونه است؟
برای رسیدن به تنگ چوگان ابتدا باید خود را به کازرون در استان فارس برسانید.
از کازرون، مسیر منطقه بیشاپور و تنگ چوگان را دنبال میکنید. تنگه در نزدیکی شهر باستانی بیشاپور و کنار رود شاپور قرار دارد. منابع گردشگری فاصله آن را حدود ۲۳ کیلومتر از کازرون اعلام کردهاند.
برای بازدید بهتر، توصیه میشود مقصد را در مسیریاب با نام «شهر باستانی بیشاپور» یا «تنگ چوگان» جستوجو کنید.
نکته مهم این است که نقشبرجستهها در دو سوی رودخانه قرار گرفتهاند و برای دیدن همه آنها باید مسیر محوطه را با دقت دنبال کرد.
هنگام بازدید از نقشبرجستهها به چه نکاتی توجه کنیم؟
نقشبرجستههای تنگ چوگان آثار سنگی بسیار قدیمی و آسیبپذیر هستند.
به همین دلیل هنگام بازدید:
- روی نقشها بالا نروید.
- به سطح حجاری دست نزنید.
- چیزی روی سنگ ننویسید.
- از نزدیک شدن بیش از حد به بخشهای حساس خودداری کنید.
- زباله در محوطه رها نکنید.
- از ایجاد خراش یا آسیب به صخره جلوگیری کنید.
- دستورهای حفاظتی محوطه را رعایت کنید.
یونسکو نیز در ارزیابی خود وضعیت نقشبرجستههای تنگ چوگان را از نظر حفاظت مورد توجه قرار داده و این نقشها را از مؤلفههای مهم چشمانداز باستانشناسی ساسانی فارس معرفی میکند.
چرا تنگ چوگان یکی از مهمترین جاهای دیدنی کازرون است؟
کازرون فقط یک مقصد طبیعی نیست؛ بلکه یکی از مناطق مهم تاریخی استان فارس است.
وجود بیشاپور، تنگ چوگان، غار شاپور و دیگر آثار تاریخی اطراف آن باعث شده این منطقه یکی از مهمترین نقاط برای مطالعه تاریخ ساسانیان در جنوب ایران باشد.
تنگ چوگان بهخصوص برای کسانی که به تاریخ ایران باستان، معماری ساسانی، جنگهای ایران و روم و هنر سنگتراشی علاقه دارند، مقصد بسیار ارزشمندی است.
از طرف دیگر، ترکیب کوه، رودخانه و آثار تاریخی باعث میشود بازدید از آن صرفاً دیدن چند سنگنگاره نباشد؛ بلکه یک تجربه تاریخی و طبیعی همزمان باشد.
جمعبندی؛ تنگ چوگان و نقشبرجستههای ساسانی کجاست؟
تنگ چوگان و نقشبرجستههای ساسانی در استان فارس، شهرستان کازرون، در نزدیکی شهر باستانی بیشاپور و در کنار رود شاپور قرار دارند. در این تنگه شش نقشبرجسته ساسانی از دوره شاپور اول، بهرام اول و بهرام دوم باقی مانده است.
مشهورترین بخش مجموعه، نقشهای مربوط به شاپور اول و پیروزی او بر رومیان است که در آنها شخصیتهایی که معمولاً گوردیانوس سوم، فیلیپ عرب و والرین شناخته میشوند، حضور دارند.
در کنار نقشبرجستهها، شهر باستانی بیشاپور و غار شاپور نیز قرار دارند؛ بنابراین این منطقه یکی از کاملترین مجموعههای مرتبط با شاپور اول ساسانی را در خود جای داده است.
از نظر جهانی نیز تنگ چوگان بخشی از چشمانداز باستانشناسی ساسانی منطقه فارس است که در سال ۲۰۱۸ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. این پرونده شامل هشت مؤلفه باستانشناسی در فیروزآباد، بیشاپور و سروستان است.
در نتیجه اگر کاربر بپرسد «تنگ چوگان کجاست؟» پاسخ کامل این است:
تنگ چوگان در نزدیکی بیشاپور و حدود ۲۳ کیلومتری کازرون در استان فارس قرار دارد؛ درهای در کنار رود شاپور که شش نقشبرجسته مهم ساسانی را در خود جای داده و بخشی از میراث جهانی چشمانداز باستانشناسی ساسانی فارس است.
سوالات متداول درباره تنگ چوگان و نقشبرجستههای ساسانی
تنگ چوگان کجاست؟
تنگ چوگان در استان فارس، شهرستان کازرون، در نزدیکی شهر باستانی بیشاپور و در کنار رود شاپور قرار دارد. فاصله آن از کازرون حدود ۲۳ کیلومتر است.
در تنگ چوگان چند نقشبرجسته وجود دارد؟
در تنگ چوگان شش نقشبرجسته ساسانی وجود دارد که در دو سوی رود شاپور قرار گرفتهاند.
نقشبرجستههای تنگ چوگان متعلق به چه پادشاهانی هستند؟
این نقشبرجستهها عمدتاً به شاپور اول، بهرام اول و بهرام دوم مربوط هستند.
معروفترین نقشبرجسته تنگ چوگان کدام است؟
نقشبرجستههای مربوط به پیروزی شاپور اول بر رومیان از مشهورترین آثار این مجموعه هستند و در تفسیر رایج، گوردیانوس سوم، فیلیپ عرب و والرین در آنها شناسایی شدهاند.
آیا والرین در نقشبرجسته تنگ چوگان دیده میشود؟
بله. در تفسیر رایج باستانشناسی، یکی از شخصیتهای رومی نقشبرجسته پیروزی شاپور اول، والرین، امپراتور روم، شناخته میشود.
تنگ چوگان چه ارتباطی با بیشاپور دارد؟
تنگ چوگان در مجاورت شهر باستانی بیشاپور قرار دارد. بیشاپور شهری است که شاپور اول بنیان گذاشت و نقشبرجستههای سلطنتی در دره مجاور آن ایجاد شدند.
آیا تنگ چوگان ثبت جهانی یونسکو است؟
بله، اما نه به عنوان یک پرونده مستقل. نقشبرجستهها و مجموعه بیشاپور در قالب چشمانداز باستانشناسی ساسانی منطقه فارس در سال ۲۰۱۸ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدند.
غار شاپور به تنگ چوگان نزدیک است؟
بله. غار شاپور در ارتفاعات بالای تنگه قرار دارد و مجسمه عظیم شاپور اول در آن واقع شده است.
بهترین زمان بازدید از تنگ چوگان چه زمانی است؟
پاییز، زمستان و اوایل بهار معمولاً برای بازدید از یک محوطه تاریخی روباز در منطقه کازرون مناسبتر هستند. در فصلهای گرم، بهتر است ساعات خنکتر روز را انتخاب کنید.
آیا تنگ چوگان همان بیشاپور است؟
خیر. بیشاپور نام شهر باستانی است و تنگ چوگان نام درهای در مجاورت آن است که نقشبرجستههای ساسانی در آن قرار دارند.
